Tác giả: Tan Hui Yee
Người dịch: Nguyễn Chí Thành
Thành phố Hồ Chí Minh, tâm chấn của đợt bùng phát Covid-19 hiện tại của Việt Nam, đã ban hành những hạn chế đi lại có lẽ khắc nghiệt nhất Đông Nam Á vào thứ Hai (26/7).
Hiện nay lệnh giới nghiêm từ 6 giờ tối đến 6 giờ sáng được thực hiện tại thành phố 13 triệu dân này. Nó được ban hành một ngày sau khi Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Nên xin lỗi về những thiếu sót của chính quyền, ngầm thừa nhận sự bất bình ngày càng tăng về các biện pháp kiểm soát đại dịch gần đây.
"Ở Việt Nam, các nhà lãnh đạo rất ít khi xin lỗi người dân", Tiến sĩ Hà Hoàng Hợp, một nhà khoa học độc lập cấp cao tại Viện ISEAS-Yusof Ishak cho biết.
Nhưng sự thất vọng của công chúng đã có thể cảm nhận được qua thời gian.
Trái ngược với các giai đoạn trước của đại dịch, khi Việt Nam được ca ngợi rộng rãi vì đã loại bỏ sự lây lan tại chỗ bằng cách ly tích cực, truy vết tiếp xúc và phong tỏa tại chỗ nghiêm ngặt, chính quyền giờ phải vật lộn để đối phó với sự gia tăng đột biến các ca nhiễm mới gây ra bởi biến thể vi rút corona Delta lây lan rất nhanh.
Cả nước hôm thứ Ba (27/7) đã ghi nhận thêm 7.913 ca nhiễm, nâng tổng số ca mắc bệnh từ trước đến nay lên 114.260 ca, với 524 ca tử vong.
Ảnh hưởng gia tăng do lệnh ở trong nhà hiện đang áp dụng ở một phần ba đất nước đã khiến một số người dân địa phương cảm thấy là những biện pháp đáng ngờ.
Với nhiều chợ bán đồ tươi sống phải đóng cửa để ngăn bùng phát dịch, Thành phố Hồ Chí Minh đầu tháng này cũng cấm bán đồ ăn thức uống mang đi, thậm chí cả giao đồ ăn qua các ứng dụng như Grab và Gojek.
Những người bán hàng không thể bán ở chợ đã cố gắng tồn tại bằng cách bán hàng lén lút trên đường phố. Một người dân đã nói mỉa mai với báo The Straits Times rằng mua rau những ngày này “cảm giác như bạn đang mua ma túy”.
Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành những hạn chế đi lại có lẽ khắc nghiệt nhất Đông Nam Á vào ngày 26/7. Ảnh: AFP. Trong khi đó, các chuỗi cung ứng bị đứt gãy khi chính quyền yêu cầu công nhân và tài xế xe tải đến từ Thành phố Hồ Chí Minh phải kiểm tra Covid-19 trước khi họ được đi vào một số địa phương lân cận.
Cuối tuần qua, chính quyền thành phố đã buộc phải trả lời những đồn đoán sau khi lộ ra thông tin cho rằng họ đã phân bổ 5.000 liều vắc xin Moderna Covid-19 cho tập đoàn Vingroup của Việt Nam.
Trong khi đất nước đã tụt hậu so với các nước láng giềng trong việc tiêm chủng cho người dân - với chưa đến 0,5% dân số được tiêm đủ liều - một số người tự hỏi liệu có công bằng hay không khi công ty này được ưu tiên.
Trong cuộc họp báo hôm Chủ nhật, Phó chủ tịch thành phố Dương Anh Đức cho biết công ty được phép “mượn” vắc xin để tiêm cho nhân viên đã được điều động để hỗ trợ chính quyền.
“Chúng tôi nghĩ rằng đây là việc hợp tình, hợp lý và phục vụ trực tiếp cho công tác phòng chống dịch Covid-19 của Thành phố”, báo Viet Nam News trích dẫn lời ông.
So với năm ngoái, khi người dân sẵn sàng sát cánh cùng một chính phủ minh bạch khác thường để đánh bại vi rút corona, thì những câu hỏi về chính sách phân phối vắc xin hiện đang là đám mây đen che phủ tình cảm của công chúng.
Bà Linh Nguyễn, Phó giám đốc Control Risks, nói với ST: “Sự thiếu minh bạch từ lâu đã là một vấn đề ở Việt Nam, đặc biệt là ở cấp chính quyền địa phương, điều này đã ảnh hưởng đến nền kinh tế và các doanh nghiệp. Trong đại dịch, bất kỳ sự phân phối vắc xin không công bằng đều có thể tự chuốc lấy thất bại về mặt kinh tế và dịch tễ học”.
Chỉ vào tháng 6, Việt Nam mới tăng cường nỗ lực mua vắc xin nước ngoài. Bà Linh cho rằng sự chậm trễ một phần là do quá trình chuyển giao chính trị vào tháng 2 và tháng 3. Hôm thứ Hai (26/7), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ nhậm chức 5 năm.
Bà Linh nói: “Các nhà lãnh đạo (Việt Nam), cả chính quyền trước đây và đương nhiệm, đã mất vài tháng tập trung vào quá trình chuyển giao chính trị thay vì xây dựng một chiến lược vắc xin khả thi.”
Trong bối cảnh nguồn cung vắc xin toàn cầu đang căng thẳng, Việt Nam đã thỏa thuận với Nga, Hoa Kỳ và Nhật Bản để các công ty trong nước sản xuất vắc xin. Việc này sẽ mất nhiều tháng để đi vào sản xuất.
Từ giờ đến đó, chính quyền sẽ bận túi bụi với các biện pháp của họ, và hy vọng sớm giành lại vị trí dẫn đầu trong khu vực, trong kiểm soát đại dịch.
Nguồn: Vietnam grapples with public frustration over Covid-19 pandemic missteps and transparency.