Tẩu hỏa nhập ma – những ai đã từng đọc truyện kiếm hiệp Trung Hoa thì không thể không biết đến điều này. Nó là hậu quả của việc luyện tập một môn võ công nào đó không đúng cách gây ra. Tẩu tức là phát ra, chạy đi; hỏa có nghĩa là hỏa khí; ma ở đây có nghĩa là tà khí; khi luyện công không đúng cách sẽ gây ra tình trạng khí bốc ra, tà ma xâm nhập vào người, khiến người tập chết ngay; nếu không chết thì cũng để lại hậu quả là điên điên khùng khùng, nửa tỉnh nửa điên, tay nhặt lá, chân đá ống bơ mà thôi.
Trong truyện Cô Gái Đồ Long (Ỷ Thiên Đồ Long Ký) của Kim Dung, sư phụ của Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn là Thành Khôn (đây là tên rút gọn thôi, chứ tên đầy đủ thì dài dằng dặc: Hỗn Nguyên Phích Lích Thủ Thành Khôn) thời trai trẻ có tình ý với sư muội của mình. Gia đình hai bên cũng tác thành cho đôi uyên ương này. Nhưng sau đó, khi Dương Phá Thiên trở thành Giáo Chủ Minh Giáo hỏi cưới sư muội thì gia đình đã hủy lời hứa cũ mà gả cưới cho Giáo Chủ Minh Giáo và sư muội trở thành Dương phu nhân. Vì rất yêu thương vợ nên Dương Phá Thiên đã tiết lộ cho phu nhân đường hầm bí mật trên Quang Minh Đỉnh (Theo quy tắc của Minh Giáo, chỉ có Giáo Chủ mới biết đường hầm bí mật này). Kể từ đây, thảm kịch bắt đầu xảy ra. Dương phu nhân dù đã lấy Giáo Chủ Minh Giáo nhưng vẫn có tình ý với sư huynh Thành Khôn và đường hầm bí mật trên Quang Minh Đỉnh trở thành nơi hẹn hò ân ái của Dương phu nhân với Thành Khôn. Nhưng cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra. Một hôm khi hai người đang hò hẹn dưới đường hầm bí mật thì gặp Giáo Chủ Dương Phá Thiên đang luyện công. Phát giác ra việc ngoại tình của đôi gian phu dâm phụ, Dương Phá Thiên, mắt tái xanh, mặt biến sắc, lúc đỏ lúc xám, chỉ thốt ra được câu “Tôi chỉ có thể lấy được người em chứ không thể lấy được lòng em”, rồi trừng mắt, máu phun ra từ hai mắt, người cứng đờ, chết tốt. Thì ra Giáo Chủ Dương Phá Thiên đang luyện môn võ bí truyền của Minh Giáo là Càn Khôn Đại Nã Di thì gặp cảnh ngoại tình của vợ mình nên tẩu hỏa nhập ma mà chết.
Tiểu thuyết thì vậy, trên thực tế cũng nhiều trường hợp tẩu hỏa nhập ma khi Thiền. Vua cà phê Đặng Lê Nguyên Vũ, sau khi thiền 49 ngày trên núi, đã trở thành con người hoàn toàn khác, nửa điên nửa tỉnh, và đã phải ủy quyền cho nhân viên thay mặt mình để điều hành hoạt động hàng ngày của Tập Đoàn Trung Nguyên. Tự xưng mình là Qua, bắt nhân viên gọi mình là Chủ Tịch Tôn Kính, gọi mọi người là người anh chị em thiện lành, Vũ tự cho mình đã không còn ở ngũ hành của người thường nữa, đã đi trong từng cảnh giới, đã đi trong ngọa quỉ, quỉ của quỉ, thần linh của các thần linh, giờ chỉ còn nghe “lệnh của trên” mà thôi. Vũ tự xưng đã được “thông linh”, đã được “khải thị”, đã đạt đến cảnh giới, tai nghe được thiên giới. Nếu muốn nói chuyện thiền sư, đạo sư thì Vũ sẽ nói chuyện theo ngôn ngữ của họ; mai mốt nếu gặp Ngô Bảo Châu hay nhà bác học nào đó thì Vũ sẽ nói ngôn ngữ của họ; thậm chí, âm thanh, âm nhạc, mọi ngôn ngữ Vũ đều nói được. Vũ đều là bậc thầy hết. Vũ tuyên bố có kế hoạch lấy về cả ngàn tỷ đô la Mỹ cho Việt Nam từ 210 quốc gia trên thế giới. Vũ nhấn mạnh một việc mà thế giới chưa ai dám làm mà Vũ đã làm được là xóa bỏ đẳng thức E=mc2 của nhà bác học nổi tiếng Albert Einstein. Vũ thật vi diệu.
Mới đây, một vụ án gây rúng động toàn xã hội, là vụ án giết người trộn bê tông ở Bình Dương, cũng xuất phát từ Thiền. Bốn nghi can đều có trình độ học vấn cao, một người là thạc sĩ, trước đây là giảng viên dạy ở trường đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh, người kia thì tốt nghiệp đại học, đã đi du học nước ngoài, về nước mở quán café rất đông khách; một người cũng đã tốt nghiệp trường đại học Nông Lâm. Sau một thời gian tu luyện Thiền, nhóm này đã cho rằng một thành viên trong nhóm đã bị “quỷ nhập”, nên đã xiết cổ chết anh này, rồi cho vào thùng nhựa, đổ bê tông vào trong thùng ở ngôi nhà thuê, rồi tiếp tục đi nơi khác tu luyện tiếp. Vụ án chỉ bị phát hiện khi người mua nhà thấy chiếc thùng bê tông nằm trong nhà, cho người đập ra thì mới phát hiện xác chết bên trong.
Nói về tác dụng của Thiền thì đã có rất nhiều công trình nghiên cứu chỉ ra lợi ích của Thiền. Thiền có tác dụng giảm lo âu, giảm stress, tăng cường trí nhớ, khả năng tập trung, và ngủ tốt hơn.
Tuy nhiên, rất ít công trình nghiên cứu về tác hại của Thiền, hay tác hại của việc Thiền không đúng cách (việc phân định thế nào là đúng cách hay không đúng cách là việc tương đối khó khăn, do Thiền, có rất nhiều trường phái, phương pháp... mà chưa có cách nào tiêu chuẩn hóa được).
Mới đây, một công trình nghiên cứu được coi là lớn nhất từ trước đến nay đã được công bố. Nhóm các nhà nghiên cứu, đứng đầu là Marco Schlosser, khoa tâm thần, Đại Học Luân Đôn, tiến hành khảo sát trên 1.232 người, đã tập thiền từ hai tháng trở lên, với nhiều kiểu Thiền khác nhau, hỏi về những trải nghệm khó chịu của Thiền. Đây là nghiên cứu cross-sectional study (nghiên cứu tiêu biểu ở một thời điểm - nghiên cứu cắt ngang) bằng cách gửi khảo sát qua internet dành cho những người trên 18 tuổi, có hiểu biết tốt tiếng Anh, đã tập Thiền từ hai tháng trở lên, tập luyện thường xuyên ít nhất một lần trong tuần. Có tổng cộng 1.706 người trả lời đầy đủ trong tổng số 2.599 phiếu khảo sát được phát ra. Sau khi trừ đi số người chỉ tập Yoga, số người không nói rõ cách tập Thiền, số người tập ít hơn hai tháng và số người không trả lời câu hỏi về trải nghiệm khó chịu, thì còn lại 1.232 người đạt tiêu chuẩn nghiên cứu. Kết quả thật gây bất ngờ: 1 phần 4 số người trả lời đã gặp những trải nghiệm khó chịu: lo lắng, sợ hãi, cảm xúc và suy nghĩ bị bóp méo, thay đổi ý thức về bản thân hoặc về thế giới, được cho là do Thiền. Những người có đạo Thiền thì ít có khả năng gặp những trải nghiệm khó chịu hơn so với những người không theo đạo. Nam giới thường gặp trải nghiệm khó chịu nhiều hơn so với nữ giới. Về mối liên hệ giữa kiểu Thiền với trải nghiệm khó chịu, nghiên cứu cho thấy rằng những người tập Thiền kiểu Thiên Sát (Vipassana Meditation) hay Thiền Tuệ (Insight Meditation), hay gặp trải nghiệm khó chịu hơn so với những người tập Thiền kiểu Thiền Niệm Hơi Thở - Thiền Chánh Niệm (Mindfulness of Breathing) hoặc Thiền Yêu Thương (Loving-kindness Meditation). Nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan giữa trải nghiệm khó chịu với thời gian tập luyện Thiền, có nghĩa không chứng minh được tập luyện Thiền lâu thì nhiều trải nghiệm khó chịu hay ngược lại.
Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế của công trình này. Nghiên cứu không đánh giá được khả năng người trả lời có những vấn đề về sức khỏe tâm thần trước cuộc khảo sát. Như vậy, những trải nghiệm khó chịu là do Thiền hay do các vấn đề sức khỏe tâm thần từ trước? Trong nghiên cứu y học, điều quan trọng là phải xác định sự việc xảy ra sau là hậu quả của sự việc xảy ra trước (mối quan hệ nhân quả) hay sự việc xảy ra sau chỉ là tình cờ không có mối liên hệ trực tiếp tới sự việc trước. Nghiên cứu này không chỉ ra mối quan hệ nhân quả giữa Thiền và những trải nghiệm khó chịu khi chưa loại trừ được những yếu tố xảy ra đồng thời cũng gây ra những trải nghiệm khó chịu, như là các vấn đề về sức khỏe tâm thần, nhất là các bệnh tâm thần. Hạn chế tiếp theo là có thể không đánh giá đúng các trải nghiệm khó chịu trong khi Thiền, khi mà những khái niệm, ngữ nghĩa…liên quan đến Thiền không rõ ràng.
Tất nhiên, sẽ cần rất nhiều các nghiên cứu để xác định mặt trái của Thiền, nhưng công trình nghiên cứu này đã đưa ra những trải nghiệm khó chịu không mong muốn xảy ra trong quá trình tu luyện Thiền. Và như vậy, câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ với Đặng Lê Nguyên Vũ: liệu những trải nghiệm khó chịu sau Thiền là hậu quả của việc Thiền hay là do các vấn đề về sức khỏe tâm thần?
Nguồn:
[2] Hoang mang với Đặng Lê Nguyên Vũ
[3] Hoang mang với Đặng Lê Nguyên Vũ: Bí ẩn ở M'Drăk
[4] Hoang mang với Đặng Lê Nguyên Vũ: Chênh vênh giữa đạo và đời
[5] Vụ thi thể trong thùng bê tông: 3 nghi can đều có bằng cấp đại học
[6] Vụ xác người trong khối bê tông: 2 nạn nhân bị giết là do 'quỷ nhập hồn'
Nguồn ảnh:
[1] "Nude để thiền" - Thái Nhã Vân tố sư thầy Huệ Phong 'thấp hèn'